Terapia prowokatywna

Czym jest? Po co jest? :) 

Prowokatywność

Należy do nurtów psychoterapeutycznych 

Jest metodą eklektyczną 

Wykorzystywaną w wielu innych podejściach terapeutycznych

Zapraszamy

pracujemy w kontakcie osobistym 

sesje online - prowadzimy

po pierwszym spotkaniu na żywo 

 

Prowadzimy terapię

Indywidualną

Par / małżeństw / związków 

Grupową 

 

Terapia Prowokatywna

Czym jest?


Terapia Prowokatywna jest systemem psychoterapii. Powstała na oddziale psychiatrii pod okiem i superwizją Carla Rogersa (Twórca Terapii skoncentrowanej na pacjencie)

Podejście to opiera się na trzech głównych filarach wyznaczonych przez twórcę metody (Franka Farrellego):

  • Życzliwości
  • Humorze
  • Wyzwaniu

Terapeuta nie jako żonglując tymi trzema mocami podgrywa w pewnym stopniu „adwokata diabła”, popierając na zamianę różne strony (perspektywy) wewnętrznych dylematów / konfliktów pacjenta, jego różne strony ambiwalencji w sprawie jego poczucia wpływu, obrazu siebie, celów życiowych, relacji, pracy czy też struktur wewnątrz których żyje.

Terapeuta żartobliwie zgadzając się z fatalnymi i mrocznymi uczuciami i oczekiwaniami klienta oraz „kusząc” go do dalszego „grzeszenia”, pielęgnowania jego autodestrukcyjnych postaw i wzorców zachowań buduje motywację do zmiany zachowań, przekonań czy nastawienia, albo do samego przejrzenia się które z nich są dla pacjenta budujące a które destruktywne. Jakie z nich chce utrzymać a jakie zmienić lub odrzucić jako nie wspierające, nie będące jego (a narzucone lub przyjęte wcześniej bezrefleksyjnie).

Jednym z głównych narzędzi terapeuty do wprowadzenia tej zmiany jest serdeczny humor w jego różnych formach – przesada, ironia, deprecjonowanie samego siebie, absurdy Daliesque itp.

Z błyskiem w oku, uśmiechem bawiącym się na ustach i genialnie posługującym się stylem czułych przekomarzań między przyjaciółmi, terapeuta używa humoru, aby uwrażliwić i znieczulić klienta na problematyczne wzorce poznawcze, afektywne i behawioralne. To jest klucz do Terapii Prowokatywnej – humor. Żartobliwy, kapryśny, opiekuńczy, wspierający humor.

Terapia Prowokatywna jest wyrafinowaną prostotą tak w kontekście sposobu komunikacji, jak również procesu wspierania klienta poprzez życzliwe stawianie przed nim wyzwań, przy wykorzystaniu do tego absurdu, humoru i metafory. Jedną z centralnych zasad jakie przyświecają jej w kontekście budowania motywacji w pacjencie jest przekonanie, że ludzie potrzebują wziąć odpowiedzialność za decyzje i wybory, których dokonują. Co więcej w  Terapii Prowokatywnej duże znaczenie przywiązuje się do teorii, iż ludzi stale dokonują wyboru nawet jeśli nie mają takiego poczucia lub nie rozpoznają danego działania lub zaniechania jako wyboru czy decyzji. Psychospołeczna rzeczywistość sprawia, że wybory mają swoje konsekwencje, z którymi należy żyć. Stąd też udzie bądź bardziej uciekają  od nich lub wyolbrzymiają ich znaczenie. Tym samym powodując wzrost lub spadek ich poziomu motywacji do  lub od celu (zmiany, działania, itp.).

Podstawowe znaczenie słowa „prowokacja” to pro + vocare: uruchomić, wyzwolić, wydobyć na światło, „wezwać”.

Istnieje pięć różnych typów zachowań / efektów, które są „wywoływane” lub prowokowane są przez terapeutę u pacjenta.  Oczywiście nie każda sesja ma za zadanie wywoła wszystkich tych efektów, natomiast są one najbardziej widocznymi już od pierwszego spotkania między pacjentem a terapeutą:

  1. Potwierdzenie swojej samooceny, zarówno werbalnie, jak i behawioralnie, w tym zgoda na własną autentyczność.
  2. Adekwatne reagowanie tak w działaniach jak i w relacjach.
  3. Podejmowanie realistycznej obrony własnych granic poglądów czy godności.
  4. Zaangażowanie w się w testowanie rzeczywistości psychospołecznej i emocjonalnej (w tym uczenie się niezbędnych rozróżnień, aby reagować adaptacyjnie).
  5. Angażuj się w ryzykowne zachowania w relacjach osobistych, w szczególności komunikując uczucia i bezbronność znaczącym osobom.

ZAŁOŻENIA TERAPII PROWOKATYWNEJ:

 

  1.  Ludzie się zmieniają i rozwijają w odpowiedzi na wyzwanie.
  2. Zmiana jest jedynie kwestią decyzji klienta.
  3. Konstrukt psychiczny klientów jest zdecydowanie mniej kruchy niż to się wydaje im samym i innym.
  4. Wszelkie bezproduktywne i antyspołeczne postawy i zachowania klienta czy problemy adaptacyjne mogą ulec diametralnej zmianie, bez względu na ich zaawansowanie czy długość występowania.
  5. Potencjał klientów do zachowań produktywnych, prospołecznych czy prawidłowych zachowań adaptacyjnych jest znacznie większy niż to zakładają specjaliści czy oni sami.
  6. Doświadczenia z dorosłego życia czy doświadczenia bieżące są przynajmniej tak samo ważne, jeśli nie ważniejsze od doświadczeń z dzieciństwa czy jakichkolwiek wcześniejszych doświadczeń, w procesie kształtowania wartości, praktycznych postaw i zachowań klienta.
  7. Zachowanie klienta w stosunku do terapeuty jest dosyć dokładnym odzwierciedleniem sposobu, w jaki zwyczajowo podchodzi on do relacji międzyludzkich.
  8. Ludzie mają sens: zwierzę zwane człowiekiem jest doskonale logicznym i zrozumiałym stworzeniem.
  9. Odpowiednio okazana tzw. „trudna miłość” w stosunku do klienta może przynieść mu nieocenione korzyści.
  10. To co najważniejsze wyrażamy niewerbalnie – istotne jest nie to, co mówimy, ale to, jak to mówimy.

GŁÓWNE HIPOTEZY:

 

  1. Jeśli terapeuta w odpowiedni sposób wykorzysta podejście prowokatywne (z humorem i uwagą, jednak nie wychodząc poza ramy odniesienia klienta), istnieje ogromne prawdopodobieństwo, że klient zacznie odchodzić w kierunku budowania definicji samego siebie skrajnie różnej od tej przedstawianej przez terapeutę. (Samoświadomość)

  2. Namawiany przez terapeutę prowokatywnie (z humorem i uwagą) do kontynuacji swoich auto sabotujących i patologicznych zachowań, klient najprawdopodobniej zaangażuje się w zachowania bardziej zbliżone do przyjętych norm, wzmacniające jego samego i innych. (Zachowanie)

Dobry kontakt, wyzwanie i poczucie humoru 


Terapia prowokatywna podobnie jak i coaching prowokatywny opiera się na zupełnie innych zasadach niż terapia w tradycyjnym ujęciu i dlatego też terapeuta prowokatywny stosuje inne metody pracy. Terapeuta tradycyjny reprezentuje archetyp starszego mędrca (kobiety lub mężczyzny), terapeuta prowokatywny natomiast występuje w roli pozornego błazna. Terapeuta W wyważony, uważny i „zaczepny” sposób mówi rzeczy, których nie każdy odważyłby się powiedzieć głośno, mimo że z pewnością przechodzą przez głowę tak osobom będącym w interakcji z klientem jak również samemu klientowi. Niejako wydobywa to co ukryte na wierzch w sposób żartobliwy pozwalając klientowi przejrzeć się w swoich własnych zwierciadłach. Ważne w tym odważnym mówieniu jest to w jaki sposób jest to mówione.  Postawa podstawowa terapeuty / coacha prowokatywnego to akceptacja i docenienie pozytywnych cech rozmówcy. Pozostając w powyższych ramach, terapeuta / coach stawia wyzwania klientowi, przerysowując jego słabości, formułując absurdalne deklaracje, proponując rozwiązania niemożliwe do osiągnięcia, posługuje się negatywnymi stereotypami i uprzedzeniami, przedrzeźniając w komiczny sposób niewerbalne zachowanie klienta, całkowicie pomijając przyjęte formy zachowania, porusza tematy, które są niewygodne dla klienta, odchodząc od głównego tematu rozmowy, itd. Wszystko to w celu budowania w kliencie odwagi i chęci do Życia w zgodzie z sobą i światem w jakim funkcjonuje lub jaki chce budować.  

 

Prowokatywność  zakłada, że:

  • Najlepszym lekarstwem jest próba obrócenia swoich problemów w żart. Utrudnia to klientowi traktowanie swoich przekonań i negatywnego obrazu samego siebie na poważnie.
  • Okrężna droga również prowadzi do rozwiązania, automatyczną reakcją klienta na styl prwokatywny jest obrona przed "atakiem" coacha. Dzięki temu uczy się on bronić swojego punktu widzenia, realistycznie patrzeć na własną osobę i doceniać siebie samego.
  • Ludzie są o wiele silniejsi, niż im się wydaje.
  • Tak jak w przypadku tradycyjnej terapii, terapia prowokatywna oparta jest na pozytywnym podejściu do pacjenta i jego możliwości, akceptacji i docenianiu tak pacjenta jak i samego siebie. Różnica między nimi w pewnym sensie polega na tym, że w przypadku terapii / coachingu prowokatywnego, ogromna rolę odgrywa nie tyle sam cel co stojący z nim wyzwanie. Dużą rolę odgrywa tu również mechanizm polegający na przesadnym wyolbrzymianiu słabości klienta, aż do uzyskania efektu śmieszności, wyrażaniu absurdalnych deklaracji i proponowaniu nierealistycznych rozwiązań. Aby osiągnąć swój cel, coach posługuje się absurdalnymi rozwiązaniami, wyolbrzymieniami przekonań i postaw  pacjenta, abstrakcją i metaforą. Istotnym elementem tej taktyki jest również pozornie uporczywe zwracanie uwagi i „łapanie” za tematy i punkty, które są dla klienta niewygodne.

 

Pociągnij osła za ogon!

„Jeśli chcesz, aby osioł poszedł dalej, pociągnij go za ogon.” Terapia / Coaching prowokatywny zakłada, że najlepszy lekarstwem jest próba obrócenia swoich problemów w żart, że okrężna droga także prowadzi do rozwiązania i że ludzie są o wiele silniejsi, niż im się wydaje. Utrudnia to klientowi traktowanie swoich przekonań i negatywnego obrazu samego siebie na poważnie. Dzięki asertywnej obronie przed terapeutą / coachem, klient uczy się:

  • bronić swojego punktu widzenia,
  • realistycznego patrzenia na własną osobę i doceniania siebie samego.

Metoda prowokatywna opiera się na prowokatywnej terapii opracowanej przez Franka Farrelly'ego.

Styl Prowokatywny (dr Noni Hofner) „prowokuje” klienta do zadziwiająco szybkiej reakcji w postaci:

  • Docenienia samego siebie poprzez obronę własnej tożsamości i reprezentowanych przez siebie wartości.
  • Bardziej realistycznego spojrzenia na psychologiczną i społeczną rzeczywistość.
  • Asertywności i obrony swojego punktu widzenia.
  • Zwiększenia poczucia własnej wartości.
  • Lepszego kontaktu.
  • Gotowości do poniesienia odpowiedzialności.
  • Długofalowość tych reakcji: często klient jeszcze przez długi czas po zakończeniu rozmowy rozmyśla o niej i często po dłuższym czasie dochodzi do produktywnych wniosków.

Uwaga


  • Troska jest kluczowa. Terapeuta powinien zadać sobie samemu następujące pytanie: „Jak bym o tym powiedział swojemu najlepszemu przyjacielowi?"
  • Śmiech jest niezbędnym elementem podejścia prowokatywnego. Jeśli Twój klient nie śmieje się przynajmniej przez część rozmowy, to nie jest Terapia Prowokatywna.

  • Ważne, aby terapeuta jeszcze przed rozmową znalazł dla siebie mentalnie miłą, pełną troski i miłości przestrzeń.

Frank Farrelly

Frank Farrelly zyskał międzynarodowe uznanie jako niezwykle utalentowany terapeuta. Prowadził liczne warsztaty, seminaria i pokazy swojej pracy dla profesjonalnej publiczności w Stanach Zjednoczonych, Europie i Australii. Jego doświadczenie w pracy z poważnie zaburzonymi klientami uczyniło go szczególnie interesującym i ważnym nauczycielem.

Terapia prowokatywna Franka Farrelly'ego została opracowana przez niego na oddziale szpitalnym – psychiatrycznym. Farrelly, niezadowolony ze swojej skuteczności jako terapeuty, zaczął badać nowe procedury mające na celu promowanie pozytywnych zmian u przewlekłych i opornych pacjentów. Był magistrem pracy socjalnej na Uniwersytecie Katolickim i członkiem Akademii Certyfikowanych Pracowników Socjalnych. Przez wiele lat był profesorem klinicznym w Szkole Pracy Socjalnej Uniwersytetu Wisconsin oraz asystentem profesora klinicznego na Wydziale Psychiatrii w Szkole Medycznej Uniwersytetu Wisconsin.

Jaap o prowokatywności

Odbierz ProvoTime

PROVOCARE

Provocare - instytut komunikacji prowokatywnej

ul. Esej 21/22,
01-923 Warszawa
NIP 8842467027

NR konta
81 1090 2369 0000 0001 0310 4811